Экономика

Қазақстанның тау-кен металлургия кешені қайта өңдеуді және инвестицияларды арттыруда

Тау-кен металлургия кешені Қазақстан ЖІӨ-нің 8,7%-ын қамтамасыз етеді. Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің Өнеркәсіп комитетінің деректері бойынша, саланың жалпы қосылған құны 2021 жылғы 4,7 трлн теңгеден 2025 жылы 8,2 трлн теңгеге дейін өсті.

26 маусым 2026 · 03:00·Оқу: 5 мин

Қазақстанның тау-кен металлургия кешені қайта өңдеуді және инвестицияларды арттыруда
Фото: TR Kazakhstan редакциясы
TR Kazakhstan редакциясыТілші·26 маусым 2026

Металлургия өнімінің үлесі 2025 жылдың қорытындысы бойынша өңдеуші өнеркәсіпте 40,5%-ға жетті. Соңғы бес жылда саладағы өндіріс көлемі 1,7 есе өсті, ал еңбек өнімділігі бір жарым есеге жуық — бір қызметкерге шаққанда 99,1 мың доллардан 145,3 мың долларға дейін артты. 2025 жылы ГМК-да шамамен 110 мың адам жұмыс істеді.

Экспорт және өткізу нарықтары

Металлургия өнімінің экспорты бес жылда 24,2%-ға өсіп, 15,9 млрд долларды құрады. Жеткізілімдердің негізін дәстүрлі түрде мыс, ферроқорытпалар, жалпақ прокат, мырыш, алюминий және күміс құрайды. 2025 жылы негізгі нарықтар Қытай, Ресей, Түркия, Ұлыбритания және Өзбекстан болды. Бұл ретте экспортта әлі де төмен қайта өңдеу өнімі басым.

Жаңа өндірістер және инвестициялар

Соңғы екі жылда елде катодты мыс, ферросилиций және ферроқорытпалар шығару бойынша жалпы құны 1 млрд доллардан асатын жобалар іске қосылды. 2025 жылдан 2026 жылға дейін жалпы сомасы 330 млрд теңгеден асатын 27 инвестициялық жоба жүзеге асырылып, 5 мыңнан астам тұрақты жұмыс орны құрылды.

Ірі нысандардың қатарында Павлодар облысындағы EkibastuzFerroAlloys ферроқорытпа зауыты (92 млрд теңге) және Қарағанды облысындағы Qaragandy Power Silicon кәсіпорны (63 млрд теңге) бар. 2026 жылдың бірінші тоқсанында Павлодар және Қарағанды облыстарында катодты мыс өндіретін гидрометаллургиялық зауыттар іске қосылды, сондай-ақ Сәтпаевтағы байыту фабрикасы жаңғыртылды.

Салаға негізгі капиталға салынған инвестициялар көлемі 2024 жылғы 761 млрд теңгеден кейін 2025 жылы 687 млрд теңгені құрады.

2030 жылға дейінгі жоспарлар

2030 жылға дейін металлургия қуаттарын салу және жаңғырту жоспарлануда. Негізгі жобалардың қатарында 1,6 трлн теңгеге арналған Qarmet бағдарламасы, Абай облысындағы KAZ Minerals Smelting мыс балқыту зауыты (778 млрд теңге) және Mineral Product International ферроқорытпа зауыты (208 млрд теңге) бар.

Цифрландыру және геологиялық барлау

Салада цифрлық шешімдер енгізілуде. Қазірдің өзінде 22 мемлекеттік қызмет көрсететін Бірыңғай жер қойнауын пайдалану платформасы жұмыс істейді. 4,6 млн-нан астам геологиялық ақпарат бірлігі цифрландырылды. Алдағы жылдары деректерді талдау және кен орындарын іздеу үшін жасанды интеллектті қолдану жоспарлануда.

Алдағы үш жылда геологиялық барлауға шамамен 470 млн доллар бағытталады. Геологиялық барлауға 3 мыңнан астам лицензия берілді.

Пікірлер