Экономика

Қазақстан Орталық Азия экономикасының жартысынан астамын құрайды

Қазақстан Орталық Азияның жалпы ішкі өнімінің жартысынан көбін өндіреді, ал оның экономикасы Өзбекстан көрсеткішінен екі еседен астам артық.

17 шілде 2026 · 09:00·Оқу: 5 мин

Қазақстан Орталық Азия экономикасының жартысынан астамын құрайды
Фото: TR Kazakhstan редакциясы
TR Kazakhstan редакциясыТілші·17 шілде 2026

Халықаралық БАҚ-тың жарияланымдарына сәйкес, Қазақстанның үлесіне өңірлік өндірістің 50%-дан астамы тиесілі. Елдің ЖІӨ-і өңірдің басқа мемлекеттерінен едәуір алда: Өзбекстан — $147,1 млрд, Түрікменстан — $77,4 млрд, Қырғызстан — $21,6 млрд, Тәжікстан — $17,5 млрд.

Жан басына шаққандағы айырмашылық

Қазақстанда жан басына шаққандағы ЖІӨ шамамен $15 мыңды құрайды. Түрікменстанда бұл көрсеткіш $11,6 мың, Өзбекстанда — $3,8 мың, Қырғызстанда — $3 мың, Тәжікстанда — $1,7 мың.

Экономика құрылымы

Жалпы қосылған құнның 20%-ға жуығы саудаға, 13%-ы өңдеуші өнеркәсіпке және 11,9%-ы тау-кен секторына тиесілі. Жылжымайтын мүлік нарығы да елеулі үлес алады және көрші елдердің көрсеткіштерінен асып түседі.

ХВҚ болжамы

Халықаралық валюта қорының бағалауы бойынша, 2026 жылы Қазақстан экономикасының көлемі $360,4 млрд-қа жетеді және ел әлемде 49-орынды иеленеді. Өзбекстан 61-орында орналасады.

Банк секторы

2026 жылдың қаңтарында Қазақстан банктерінің активтері $140 млрд-ты құрады. Бұл көрсеткіш Өзбекстан деңгейінен 80%-дан астамға артық және Тәжікстаннан 24 есеге жуық. Қырғызстанда банк активтері $13,9 млрд-қа тең. Қазақстан банктерінің депозиттік базасы $96,4 млрд-қа жетті — бұл Өзбекстанмен салыстырғанда үш есеге жуық көп.

Тікелей шетелдік инвестициялар

ЮНКТАД-тың World Investment Report 2025 баяндамасына сәйкес, Қазақстандағы ПИИ-дің жинақталған көлемі $151,3 млрд-ты құрады — бұл өңірдің жалпы көрсеткішінің ($220,5 млрд) 68,6%-ы. Түрікменстанға $44,6 млрд, Өзбекстанға — $16,7 млрд, Қырғызстан мен Тәжікстанға — әрқайсысына шамамен $4 млрд-тан тиесілі.

Қытаймен сауда және инфрақұрылым

2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан мен Қытай арасындағы тауар айналымы $48 млрд-қа жетті. Тараптар 2030 жылға қарай бұл көрсеткішті $100 млрд-ға дейін жеткізуді мақсат етеді. 2025 жылдың ортасына қарай Қазақстан экономикасына қытайлық инвестициялардың жинақталған көлемі $11,4 млрд деп бағаланды. Ел аумағы арқылы Қытай мен Еуропа арасындағы құрғақтағы жүк тасымалының 85%-дан астамы өтеді. 2025 жылы теміржол тасымалы 35,6 млн тоннаны құрады.

Пікірлер