Тапсырма суармалы егіншілікті дамыту жөніндегі кеңесте айтылды. Бағдарлама заманауи суару жүйелерін енгізудің толық циклін қамтиды — су көзінен бастап фермерлердегі жабдықтарды орнатуға дейін.
Оған жаңбырлатып суару машиналары мен суару қондырғыларын сатып алуға жеңілдікпен қаржыландыру, сондай-ақ су үнемдеу технологияларымен шаруашылық жүргізудің қаржылық моделі кіреді. Отандық өндіріс техникасына басымдық беріледі.
Қазіргі жағдай
Қазір Қазақстанда 1,6 млн га ауыл шаруашылығы алқаптары суарылады. Оның 57%-ы беткі тәсілмен, 36%-ы су үнемдеу технологияларымен және 7%-ы толық су басу әдісімен суарылады.
Елде жаңбырлатып суару техникасының жеті өндірушісі жұмыс істейді: Түркістан облысында үш кәсіпорын, Астанада екі, Алматы мен Атырау облысында бір-бірден. Сонымен қатар Lindsey, Valley және Bauer брендтерінің техника өндірісін локализациялау жобалары жүргізілуде.
2030 жылға арналған жоспарлар
Жыл сайын су үнемдеу технологияларын кемінде 150 мың га-ға енгізу жоспарлануда. Қазір олар 543,5 мың га-да қолданылады, ал 2030 жылға қарай аудан 1,3 млн га-ға дейін өсуі тиіс.
Сонымен қатар жыл сайын шамамен 30 мың га бозаралық жерлер суармалы жерлер санатына ауыстырылады. Жаңа алқаптардың шамамен 60%-ы жаңбырлатып суару жүйелерімен жабдықталады. Ол үшін жыл сайын шамамен 1,5 мың машина сатып алу қажет. Бір қондырғының орташа бағасы 60 млн теңге шамасында болғанда, жеңілдікпен несиелендіру көлемі жылына 90 млрд теңге деп бағаланады.
Қолдау шаралары және ағымдағы нәтижелер
Мемлекет ұңғымалар бұрғылау және су үнемдеу жүйелерін орнату шығындарының 80%-ын өтейді. Суару суының құнына сараланған субсидиялау қолданылады.
Биыл егіс алқаптары алғаш рет су пайдалану нақты лимиттерімен байланыстырылды. Күріш егісі 20,6 мың га-ға қысқартылды, ал мақта бойынша жалпы ауданды азайтпай су үнемдеу технологияларына көшілді — ол 162,4 мың га құрайды.
Көктемгі дала жұмыстары аяқталды. Биылғы жалпы егіс алқабы 23,8 млн га-ға жетті, оның ішінде күріш — 80 мың га.
Серік Жұманғарин жергілікті билік органдарына су көздерінің маңындағы ауыл шаруашылығы жерлерін түгендеуді және жарамды учаскелерді суармалы жерлер санатына ауыстыруды тапсырды.