Транскаспий халықаралық көлік маршруты Қытайды, Қазақстанды, Каспий теңізін, Әзірбайжанды, Грузияны, Түркияны және Еуропаны байланыстырады. Соңғы жеті жылда оның бойымен тасымал көлемі бес еседен астам өсіп, 4,5 млн тоннаға жетті. Биылғы жылы 5,2 млн тоннаға дейін өсуі күтілуде.
Контейнерлік тасымалдардың өсуі
2029 жылға қарай контейнерлік тасымалдар төрт есеге жуық артып, 2025 жылғы 77 мың ДФЭ-ден 300 мың ДФЭ-ге жетуі мүмкін. Тек биылғы жылдың бірінші тоқсанында Қазақстан арқылы 125 контейнерлік пойыз өтті — бұл өткен жылмен салыстырғанда 34,4 %-ға көп.
Құрық порты арқылы жүк тасымалы 22 %-ға өсіп, 2,45 млн тоннаны құрады. Қазақстан 2028 жылға қарай Каспийдегі сауда флотын 18-ден 32 кемеге дейін арттыруды жоспарлап отыр.
Әзірбайжанның Аляттағы Бакы халықаралық теңіз сауда порты биыл 120 мың ДФЭ өңдеуді көздеп отыр. Баку — Тбилиси — Қарс теміржолын жаңғыртқаннан кейін оның өткізу қабілеті жылына 1 млн тоннадан 5 млн тоннаға дейін артады.
Инфрақұрылымға инвестициялар
Ақтау портында қытайлық Lianyungang Port компаниясымен бірлесіп контейнерлік хаб салынуда. Терминалдың өткізу қабілеті жылына 70 мыңнан 300 мың ДФЭ-ге дейін артады. Акваторияны тереңдету жұмыстары жүргізілуде.
Құрық портында «ҚазМұнайГаз» және AD Ports Group терминалдар мен флотты кеңейтуде. Достық — Мойынты және Дарбаза — Мақтаарал теміржол учаскелерінде 1300 км-ден астам екінші жолдар салынуда.
Алят портында кеңейтудің екінші кезеңі өткізу қабілетін жылына 15 млн тоннадан 25 млн тоннаға дейін, ал контейнерлік қуаттарды 500 мың ДФЭ-ге дейін арттырады.
Импульс алатын салалар
Қазақстан Баку — Тбилиси — Джейхан мұнай құбыры арқылы 1,6 млн тонна мұнай экспорттауды жоспарлап отыр — бұл өткен жылмен салыстырғанда 400 мың тоннаға артық. Қазақстан, Әзірбайжан және Өзбекстан «жасыл» энергетикалық дәліз жобасын дамытуда.
Қазақстан Әзірбайжанға астық, арпа және күріш жеткізуді арттыруда. Өнеркәсіптік кооперацияға Қазақстан тарапынан алюминий, болат, рельс, ал Әзірбайжан тарапынан құбырлар мен мұнай химиясы кіреді.
Digital Silk Way жобасы Каспий теңізінің түбімен ұзындығы шамамен 380 км болатын суасты талшықты-оптикалық байланыс желісін салуда.
Мақсат — миллиард доллар
Екі ел арасындағы тауар айналымы 2023 жылы 556 млн долларды, 2024 жылы 533 млн долларды, ал 2025 жылдың қорытындысы бойынша шамамен 470 млн долларды құрады. Ағымдағы жылдың қаңтар–наурыз айларында екіжақты сауда көлемі 81,1 млн долларға жетті, оның ішінде Қазақстанның экспорты — 67 млн доллар.
Тараптар өзара тауар айналымын 1 млрд долларға дейін жеткізуді мақсат етіп отыр. Әзірбайжандық сарапшы Рауф Агамирзаевтің пікірінше, Орта дәліз өңірлік жоба шеңберінен шығып, жаһандық көлік жүйесінің бір бөлігіне айналуда.