Биыл жазда Қазақстан үкіметі
2020 жылға дейінгі туристік саланы дамыту тұжырымдамасын қабылдады, бұл республика үшін осы перспективалы бағытқа жаңа серпін берді. Санаторлық-сауықтыру туризмінің інжу-маржандарының бірі ретінде қазақстандықтарға Бурабай курорты ретінде белгілі Шучинск-Бурабай бағыты әділ түрде саналады. Бүгінде Бурабай қарамағында болатын ҚР Президентінің Іс басқармасы осы бірегей өлкені халықаралық демалыс аймағына айналдыру үшін белсенді жұмыс істеуде.
Осы жылдың мамырында әйгілі Шығыс Қазақстан курортын туристік саланы дамытудың мемлекеттік тұжырымдамасына енгізе отырып, Шучинск-Бурабай курорттық аймағын (Ақмола облысы) дамытудың 2014-2016 жылдарға арналған екінші кезеңі бекітілгенін атап өткен жөн. Дегенмен, бұрынғы жылдары да Бурабай үшін аз жұмыс істелген жоқ, ҚР Президентінің Іс басқармасының (ІБ) басшылығымен санаторлық-курорттық аймақ пен ұлттық саябақ нағыз екінші өмір алды. Кеңес заманында да Бурабайды қазақстандық Швейцария деп атағанын, ал ондағы климат пен табиғи жағдайлар Еуропаның үздік курорттарына толық сай келетінін еске салған жөн. Бурабай, Үлкен Шабақты, Кіші Шабақты, Шортанды, Қотыркөл және басқа да көптеген тап-таза көлдер ертеден туристерді, сондай-ақ денсаулығын түзеткісі келетіндерді тартады. Бұдан бөлек, өңірдің жануарлар мен өсімдіктер дүниесі танылған қаумалдармен бәсекеге толық түсе алады. Ауданы 130 мың гектардан асатын ұлттық саябақ аумағындағы қорықта бұғылар, еліктер, қабандар, суырлар, көптеген құс түрлері мекендейді, бұл саяхатшыға өркениеттен қол үзбей-ақ Еуразияның бар табиғи байлығын бақылауға мүмкіндік береді. Мұнда табиғи алуан түрлілікті қорғау мен өсірумен жетілдірілген әдістемелермен, сенімді техникамен және байланыс құралдарымен жабдықталған арнайы қызметтер айналысады. Ұлттық қазынаны сақтау үшін қаншама жұмыс істелгенін көрсету мақсатында статистикаға жүгінейік. «Бурабай» МҰТСП 2000 жылы үкімет қаулысымен құрылды әрі құрылған сәтте оның бюджеті бар болғаны 37 млн теңге болатын. Бүгінде ол 700 млн-нан асады, оның елеулі бөлігі табиғат қорғау іс-шараларына бағытталады. Қорық қызметкерлерінің саны 400 адамнан асады, негізінен орман патрулі техникасынан тұратын автопарк едәуір жаңартылды, сондай-ақ құны 22 млн теңге шетелдік шөп жинау кешені сатып алынды. Бұдан бөлек, сапалы шетелдік техника жас ағаштарды отырғызу мен басқа да орман жұмыстарында пайдаланылады. Ұлттық саябаққа келушілерге 24 туристік бағыт ұсынылады, олардың ішінде жаяу да, автобус, велосипед, ат және су маршруттары да бар. Бурабай курорттық аймағының бренді, отбасылық демалыс орны болып табылатын Табиғат мұражайы ашылды, мұнда өте қолжетімді бағаға саябақ қызметкерлері жергілікті флора мен фаунаның ерекшеліктері туралы әңгімелеп, экскурсиялар өткізіп, экология саласындағы білімімен бөліседі. Сондай-ақ қонақтарды өсіп келе жатқан ұрпақты Қазақстанның бай тарихи және рухани мұрасына баулу, ұлттық сананы тәрбиелеу міндетін атқаратын Абылай хан атындағы экспозициялық кешен күтіп тұр.
Ана табиғат қазақстандықтарға сыйлаған баға жетпес қазыналарды Президенттің Іс басқармасында сақтап әрі белсенді дамытады. Атқарылған жұмыстың арқасында курорт пен қорыққа келушілер саны жыл сайын артып келеді, Шучинск-Бурабай курорттық аймағына жазғы маусымда 100-ден 300 мыңға дейін отандық және шетелдік турист келеді. Бірегей өлкені сақтап әрі жаңғырту үшін 2009-2011 жылдар аралығында ІБ Шучье көлінің жағалауындағы инфрақұрылымды дамытудың құны 9,5 млрд теңге жобасын сәтті жүзеге асырды. Осы күш-жігердің нәтижесінде Шучинск қаласын қоса алғанда, бүкіл курорттық
аймақтың сумен жабдықтау, су бұру және электрмен жабдықтау желілерінің үздіксіз әрі сенімді жұмысы қамтамасыз етілді. Сондай-ақ суды тазартудың жаңа технологиялары қолданылды, ал магистральдық желілердің өткізу қабілеті едәуір артты. Бұдан бөлек, бұрынғы жылдары Шучье көлінің тартылуына себеп болған сапалы ауызсу тапшылығының туындау қаупі жойылды. «Шучинск-Бурабай курорттық аймағын дамытудың бірінші кезеңі барысында мұнда аз жұмыс істелген жоқ. Осылайша, Шучье көлінің жағалауында шамамен 14,3 км сумен жабдықтау желілерін және 28 км су бұру желілерін салу жобалары жүзеге асты. 5 км-ден астам электрмен жабдықтау желілері, оның ішінде 9,4 км байланыс желілері тартылды, бұл магистральдық желілер мен коммуникациялардың өткізу қабілетін едәуір арттырды. Осы іс-шаралар шеңберінде суды тазартудың жаңа технологиялары қолданылды. Екі жыл бұрын салынған бірегей «Лапландия» ойын-сауық кешені қыс мезгілінде отбасылық демалыстың сүйікті орнына айналады», — деді бір сөзінде ҚР Президентінің Іс басқарушысы Абай Бисембаев. «Лапландия» ойын-сауық кешенінде көптеген шоу, оның ішінде мұз шоулары өтетінін, тіпті ең талғампаз ата-аналар да өз баласына лайықты әрі қауіпсіз аттракциондар мен танымдық ойындар табатынын атап өткен жөн.
«Қазақстандық Лапландия» кешені 2013 жылы «Туризм саласындағы үздік инвестициялық жоба» номинациясында үздік деп танылғанын айтсақ та жеткілікті. «Лапландияның» салтанатты ашылуы Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен 2012 жылдың желтоқсанында өткенін де еске салайық. Кешен «бес жұлдызды» «Риксос» қонақ үйінен алыс емес жерде орналасқан, бұл келушілер үшін ыңғайлылықты едәуір арттырады.
Шучинск-Бурабай курорттық аймағын дамытудың екінші кезеңі оны халықаралық демалыс орталығына айналдыруды көздейді. Мерзімі қатаң белгіленген, дегенмен орындалатын деп санайды Президенттің Іс басқармасында. Қазірдің өзінде тамақтану орындарымен біріктірілген екі тұрақты прокат пунктімен жаяу жолдар мен велосипед жолдарын салу қызу жүруде. Жаңа маршрут Бурабай көлінің жағалау аймағы бойымен «Ракушка» бақылау алаңына дейін салынуда. Велосипед жолының жалпы ұзындығы 25,4 км, жаяу жолдың — 27,5 км құрайды, бұдан бөлек, бұл нысандар жасыл екпелердің ластануы мен бүлінуінің қаупін болдырмай, жаяу жүргіншілер ағынын қайта бөлуге көмектеседі. Сондай-ақ туристік тартымдылықты күшейту үшін Бурабай кентінде барлық жас тобына арналған жабық аквапаркі бар спорттық-ойын-сауық орталығын салу жоспарланған. Балалар секторының негізгі композициясын аттракциондар — ең кішкентайларға арналған айналмалардан бастап үлкенірек балаларға арналған экстремалды жабдыққа дейін құрайды. Қатарласа барлық маусымдық ойын-сауық орталықтары ашылады, мұнда демалушылар тек мамырдан қыркүйекке дейін емес, жылдың кез келген мезгілінде уақыт өткізе алады. Өлкенің табиғи тепе-теңдігін сақтауға да елеулі күш жұмсалады. Бурабай көлінің жағалау аймағында инженерлік коммуникацияларды салу жоспарланған, атап айтқанда ұзындығы тиісінше 32 және 40 км су құбыры мен кәріз желілері тартылады. ҚР Президентінің Іс басқарушысының орынбасары Малик Мырзалиннің айтуынша, бүгінде курорттық аймақтың көлдері (барлығы 14 көл) жүзуді және су спорты түрлерін сүйетіндердің арасында үлкен танымалдыққа ие. Алдағы уақытта осы аумақтағы жобаларды жүзеге асыру үшін жеке бизнес инвестицияларын тарту көзделген. Бұл аймақта шатырлы қалашықтар, балық аулау орталықтары, жағажайлар, этноауылдар, сауда орындары мен басқа да нысандарды ұйымдастыру үшін кәсіпкерлерге пайдалану мерзімі 5 жылға дейінгі жер учаскелері беріледі. Кең қаржылық мүмкіндіктері бар ірі бизнес кемпингтер, тау шаңғысы базалары, емдік-сауықтыру және спорттық орталықтар, оның ішінде яхта-клубтар мен қайық станцияларын салуға тартылады. Инвесторлардың осы санаты үшін жер учаскелерін жалға беру мерзімі 49 жыл болады.
Курорттық аймақта орналасқан әрі ҚР Президентінің Іс басқармасы Медициналық орталығына тиесілі «Оқжетпес» санаторийі туралы бөлек айту керек.
Әйгілі Оқжетпес пен Жұмбақтас жартастары санаторийден небәрі үш жүз метр жерде орналасқан. Астана мен Көкшетаудан алыс емес жерде орналасқан шипажай 1964 жылы ашылса да, жақында жүргізілген күрделі жөндеуден кейін бүгінде Шучинск-Бурабай аймағындағы үздік деп саналатын элиталық санаторийге айналды. Жуырда бұл қазақстандық санаторий неміс ТЮФ СЕРТ компаниясынан халықаралық стандарттарға сай «санаторлық-курорттық қызмет көрсету және емдік-оңалту медициналық көмегі» сапа сертификатын алды. Мұнда республиканың барлық түкпірінен келген емделушілерде жүрек-қантамыр жүйесі, ас қорыту, қан айналымы, тірек-қимыл аппараты, тыныс алу мүшелері ауруларын, сондай-ақ гинекологиялық және урологиялық ауруларды емдеуге мүмкіндік бар. Сауығуға Көкшетау тауларының таза ауасы, емдік балшықтар, минералды су, панты емдеу, заманауи емдік-диагностикалық жабдық септігін тигізеді. Бұдан бөлек, заманауи медициналық аппаратура диагнозды дәлірек қоюға және емдеуді тиімдірек етуге мүмкіндік береді. Атап айтқанда, «Оқжетпес» санаторийі 2012 жылы еуропалық стандарттарға сай қызметтердің жоғары сапасына жетуге ұмтылғаны үшін Еуропалық бизнес ассамблеясы берген «Еуропалық сапа» халықаралық марапатына ие болды. Сонымен қатар санаторийде «Бурабай» МҰТСП бұғы шаруашылығы базасында қызметтер кешені ұйымдастырылған. Жыл сайын бұғы мүйізі кесіліп, одан өте тиімді ем-шаралардың негізі болатын пантокрин дайындалады. Осылайша, Шучинск-Бурабай курорттық аймағы табиғат ұсынған мүмкіндіктермен де, заманауи технологиялармен де байланысқан біртұтас, бірегей ағза болып табылады. ҚР Президентінің Іс басқармасында осы ағзаны сақтау, оған серпінді дамуға мүмкіндік беру, қазақстандықтар мен шетелдік туристерге тамаша демалыс пен білікті ем-шараны тағы да талай жыл бойы қамтамасыз етуді бірінші кезектегі сын-қатерлердің бірі деп санайды. Болашақта Шучинск-Бурабай аймағы жыл сайын миллиондаған турист қабылдай алады деп санайды ІБ басшысы Абай Бисембаев, әрі бұл бағытта елеулі алғашқы қадамдар жасалған.
Тұтастай алғанда, Президенттің Іс басқармасы республиканың мемлекеттік аппаратының үздіксіз жұмыс істеуіне ғана емес, ел нарығына сапалы, көбіне толық бірегей өнімдер мен технологиялар жеткізуге де мүмкіндік беретін бірқатар ұйымдарға жауап береді. Бурабай курорты мен клиникалар мен шипажайлар бағынатын Медициналық орталықтан бөлек, ондаған бөлімшені атап өтуге болады. Олардың арасында «ҚР Президенті Әкімшілігі мен үкіметінің әкімшілік ғимараттары дирекциясы» РМК, «Мемлекеттік резиденциялар дирекциясы» РМК, «ҚР Президентінің Телерадиокешені» АҚ, «ҚР ІБ Автошаруашылығы», «Беркут» мемлекеттік авиакомпаниясы, мемлекеттік қызметшілерді тамақтандыруға жауапты бөлімшелер, сондай-ақ түрлі қызмет салаларындағы көптеген басқа ұйымдар бар. ІБ-нің барлық бөлімшелерін ұсынылатын материалдар мен қызметтердің жоғары сапасы, республика азаматтарының көпшілігіне қолжетімді қалыпты бағалар ерекшелендіреді, олардың кейбірі халықаралық айырым белгілерімен марапатталған, оларға элиталық сертификаттар берілген. ІБ Медициналық орталығының санаторийлері мен профилакторийлеріне келсек, бұл дәстүрлі түрде еліміздің үздік, жаңашыл бейіндік мекемелерінің бірі. ІБ-нің туристік, емдік-профилактикалық қуаттары да қарқынды дамуда. Осылайша, Ақмола облысындағы «Оқжетпестен» бөлек, Медициналық орталықтың базасы аттас қаладағы «Алматы» санаторийімен, Ресей Федерациясының Ессентуки қаласындағы «Қазақстан» санаторийімен, сондай-ақ Ыстықкөлдегі санаториймен берілген. Үш нысан да жүрек-қантамыр жүйесі, асқазан-ішек жолы аурулары, бүйрек аурулары мен зат алмасу бұзылыстары, тыныс алу мүшелері, тірек-қимыл жүйесі ауруларымен ауыратын науқастарды емдеу мен оңалту жүргізілетін көпбейінді жыл бойғы шипажайлар. ІБ Медорталығы қарамағындағы шипажайларда қолданылатын сауықтыру мен оңалту бағдарламаларын жетілдіру мен жаңғыртуға зор көңіл бөледі. Бұдан бөлек, Медициналық орталық санаторийлері тек мемлекеттік қызметшілерге ғана емес, барлық ниет білдірушілерге ашық. Бұған мынадай статистика дәлел: демалушылардың жалпы санынан Медициналық орталыққа бекітілген контингент саны бар болғаны 35% құрайды.
Айтылғандай, ІБ санаторийлері түрлі форумдардың халықаралық мамандарымен талай рет әрі лайықты түрде аталып өтілген. Мысалы, «Алматы» санаторийіне 2013 жылы «бес жұлдыз» санаты берілді. «Алматының» клиникалық бөлімшелерінде 13 терапиялық бейін бойынша емдеу, сауықтыру және оңалту жүргізіледі. Инновациялық қызметті жандандыру шеңберінде санаторийде 70-тен астам жаңа технология енгізілді. Медициналық блоктың құрамында аспаптық зерттеулердің кең ауқымы жүргізілетін консультативтік-диагностикалық орталық, ең заманауи жабдықпен жарақталған клиникалық-диагностикалық зертхана, сондай-ақ эстетикалық косметология және пластикалық хирургия орталығы бар. Сондай-ақ Ресейдің Ессентуки қаласында орналасқан «Қазақстан» санаторийінде 2013 жылы 1270 адам демалып әрі емделді, олардың тек 109-ы ҚР ІБ Медорталығының жолдамасымен келген. Денсаулық жағдайының жақсаруымен мемлекеттік қызметшілердің 100%-ы емін аяқтады. Жақында бұл санаторийде «Микроангиопатиямен асқынған қант диабетімен ауыратын науқастарды кешенді курорттық емдеуде «Ессентуки-4» минералды суын лазер терапиясымен үйлестіріп қолдану» жаңа медициналық технологиясын енгізу басталды. Жоғарыда айтылғанның бәрі қызметінің сан қырлылығына қарамастан, ҚР Президентінің Іс басқармасы тек сауықтыру инфрақұрылымын дамытуға ғана емес, инновациялық тәсілдер мен әдістерді де үздіксіз қолдануға зор көңіл бөлетінін айтуға мүмкіндік береді.