35 жасқа дейінгі жас кадрлар жалпы санның 39,4%-ын құрайды. Соңғы он жылда елде ана мен нәресте өлімі 12%-ға төмендеді, ал орташа өмір сүру ұзақтығы 75 жасқа жетті. Жыл сайын 45 елден 10 мыңнан астам науқас емделуге келеді.
2029 жылға дейінгі жаңа тұжырымдама
Үкімет 2029 жылға дейінгі денсаулық сақтауды дамыту тұжырымдамасын бекітті. Ол медициналық көмектің қолжетімділігін арттыруға, цифрландыруға және өмір сүру ұзақтығын 77 жасқа дейін ұлғайтуға бағытталған. Құжат тоғыз бағытты қамтиды, оның ішінде бастапқы медициналық-санитарлық көмекті дамыту, жоғары технологиялық медицина, дәрі-дәрмекпен қамтамасыз ету және кадрлармен жұмыс бар.
Жалақының өсуі және ауылдық мамандарға төлемдер
Президенттің тапсырмасы бойынша 2020–2023 жылдары дәрігерлердің жалақысы жыл сайын 30%-ға, ал орта буын қызметкерлерінің жалақысы 20%-ға өсті. 2025 жылы дәрігердің орташа жалақысы 598,1 мың теңгені, ал орта буын медицина қызметкерінің жалақысы 315,6 мың теңгені құрады.
Елде 3869 дәрігер жетіспейді, оның 803-і ауылдарда. Ең үлкен тапшылық Түркістан, Маңғыстау, Солтүстік Қазақстан, Ақмола және Батыс Қазақстан облыстарында байқалады. 16 өңірде 529 маман 100 ең төменгі жалақы мөлшерінде біржолғы төлем алды. Мұндай төлемдердің ең көбі — 113-і — Маңғыстау облысында 960,5 млн теңге сомасына берілді.
Дәрігерлер сондай-ақ жеңілдікті тұрғын үй несиелерін, көтерме ақыны және коммуналдық шығындарды өтеуді ала алады. Бюджет есебінен біліктілікті арттыру курстарынан шамамен 24 мың адам өтті.
Жаңа атақтар және келісім
«Қазақстанның еңбек сіңірген дәрігері» атағы 1000 АЕК төлемімен енгізілді. «Үздік маман» байқауының жеңімпаздары 500 АЕК алады. Өткен жылы 17 медицина қызметкеріне награда тапсырылды. 2026–2028 жылдарға арналған Салалық келісімге қол қойылды, ол сала қызметкерлерінің әлеуметтік қорғалуын күшейтеді.
Білім беру реформасы және қауіпсіздік
Биылдан бастап жеті жылдық оқу моделі енгізіледі. Алтыншы курс студенттері алғаш рет дәрігер-интерн мәртебесін алады, олар ақпараттық жүйелерге қол жеткізе алады, жалақы және әлеуметтік қорғау шараларымен қамтамасыз етіледі. Соңғы бес жылда медицина қызметкерлеріне қатысты 280 зорлық-зомбылық жағдайы тіркелген. Заңнамаға 12 жылға дейін бас бостандығынан айыруды көздейтін өзгерістер енгізілді. Жедел жәрдем бригадалары бейнежетондар алады, ал қабылдау бөлімшелерінде дабыл түймелері орнатылады.
Жас мамандардың үлгісі
Егіз медициналық сестралар Айзада және Нурзада Табиевтер Қордай орталық аудандық ауруханасында жұмыс істейді. Олар 2018 жылы Бішкектегі колледжді бітірген, жастар практикасынан өткен және 2023 жылдан бастап терапия бөлімінде еңбек етеді. Айзаданың айтуынша, пациенттердің алғысы олар үшін ең басты награда болып қала береді.